Η «μάστιγα» του brain drain: 15 δισ. έχασε η χώρα σε 8 χρόνια

ΟΙ ΠΛΗΓΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΜΕΙΝΟΥΝ ΑΝΟΙΧΤΕΣ...
Η «μάστιγα» του brain drain: 15 δισ. έχασε η χώρα σε 8 χρόνια

To δυνατότερο εξαγώγιμο «προϊόν» της Ελλάδας έχει καταλήξει να είναι οι άνθρωποί της, με την τάση να είναι αυξητική και μη αναστρέψιμη παρά τις διαπιστώσεις και τις υποσχέσεις των πολιτικών για δράσεις που θα προκαλέσουν την αντιστροφή της φυγής των νέων επιστημόνων από τη χώρα. 

Σύμφωνα με μελέτη της KPMG, μέχρι τώρα έχουν φύγει το διάστημα 2008-2016 περίπου 450.000 επιστήμονες. Με την απώλεια για τη χώρα να υπολογίζεται 15,3 δισ. ευρώ, δώρο στις χώρες υποδοχής των ελληνικών μυαλών.

Η διαρροή  επιβαρύνει περισσότερο την υπερχρεωμένη χώρα αφού ουσιαστικά πρόκειται για μια δίνη από την οποία δύσκολα μπορεί να βγει απουσία πολιτικών και στρατηγικής για επιστροφή του έμψυχου πλούτου στα πάτρια. Μόνο να σκεφτεί κανείς ότι η χώρα για κάθε έναν από τους εκατοnτάδες χιλιάδες πτυχιούχους που έφυγαν μέσα στην κρίση έχει δαπανήσει 34.000 ευρώ. 

Αναλυτικότερα, με βάση δημοσίευμα της εφημερίδας "Καθημερινή", η φυγή των επιστημόνων την περίοδο της κρίσης στοίχισε πάνω από 15 δισ. ευρώ. Τόσα ξόδεψαν το κράτος και οι ελληνικές οικογένειες για να προσφέρουν μέσω των σπουδών ένα καλύτερο μέλλον στη νέα γενιά. 

Σύμφωνα με πολύπτυχη μελέτη του επίκουρου καθηγητή του ΕΜΠ Σπύρου Α. Παπαευθυμίου, προκύπτει κατ’ αρχάς από την Ερευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών (ΕΟΠ) της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για το 2015 ότι η δαπάνη των νοικοκυριών για την εκπαίδευση ανέρχεται στο 3,3-3,5% των εισοδημάτων τους, ή περίπου 47 ευρώ ανά μήνα.

H μέση ετήσια δαπάνη όλων των νοικοκυριών το 2015 ανήλθε σε 1.419,57 ευρώ. Αρα, ανάγοντας τη δαπάνη αυτή στον οικονομικά ενεργό πληθυσμό, τον οποίο και επιβαρύνει πρωτίστως, αυτή ανέρχεται σε 1.508 ευρώ ανά έτος ή 125,67 ευρώ ανά μήνα. Και μάλιστα χωρίς σε αυτές τις δαπάνες να συμπεριλαμβάνεται η «μαύρη τρύπα» των εξόδων για ιδιαίτερα μαθήματα ή για ξένες γλώσσες ή για άλλες υπηρεσίες, που προσφέρονται χωρίς απόδειξη.

Αφαιρώντας τα κονδύλια που δίνονται για τα λειτουργικά έξοδα (μισθοδοσία κ.λπ.), καθώς και αυτά για την έρευνα, όπως αναφέρεται στη μελέτη του κ. Παπαευθυμίου, η κρατική δαπάνη για την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια δημόσια εκπαίδευση επιμεριζόμενη ανά μαθητή φθάνει στα 1.347 ευρώ ετησίως. Ετσι συνολικά, 16.164 ευρώ είναι η μέση ετήσια κρατική δαπάνη για τη δωδεκαετή διαδρομή ενός νέου στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Στο ποσό των 1.347 ευρώ, αν προστεθεί στα 1.508 ευρώ της ιδιωτικής δαπάνης για εκπαίδευση, φθάνει τα 2.855 ευρώ ανά μαθητή κατ’ έτος.

Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, το ποσό αυξάνεται ακόμη περισσότερο. Σύμφωνα με την έκθεση του υπουργείου Παιδείας, με τίτλο «Η στρατηγική της Ανώτατης Εκπαίδευσης στην Ελλάδα, 2016-2020», οι τακτικοί φοιτητές το ακαδημαϊκό έτος 2014-15 στα πανεπιστήμια ήταν 180.480 και στα ΤΕΙ 99.391, συνολικά 279.871. Με βάση το κόστος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης επί του ΑΕΠ (0,54%) η δαπάνη ανά φοιτητή ΑΕΙ (δηλαδή, στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ) ανέρχεται σε 3.571 ευρώ ετησίως. Το συνολικό κόστος σπουδών για κάθε πτυχιούχο –στις 17.855 ευρώ– προκύπτει αν πολλαπλασιάσουμε την ετήσια δαπάνη ανά φοιτητή επί ν+1 έτη, που αποτελεί τον μέσον όρο φοίτησης. Αν προσθέσουμε και τις 16.164 ευρώ κρατικής δαπάνης από τη 12ετή βασική εκπαίδευσή του το τελικό ποσό που δαπανάται για την εκπαίδευση ενός επιστήμονα στις τρεις βαθμίδες εκπαίδευσης φθάνει τις 34.019 ευρώ.

Πόσο κοστίζει η φυγή των επιστημόνων

- 1.508 ευρώ ανά έτος είναι η μέση δαπάνη των νοικοκυριών για εκπαίδευση στον οικονομικό ενεργό πληθυσμό. Δεν συμπεριλαμβάνεται η δαπάνη για ιδιάιτερα ξένες γλώσσες ή άλλες υπηρεσίες που προσφέρονται χωρίς απόδειξη.

- 1.347 ευρώ ανά μαθητή ετησίως είναι η δαπάνη του κράτους για πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια δημόσια εκπαίδευση Μαζί με την ιδιωτική δαπάνη για εκπάιδευση ανέρχεται σε 2.855 ευρώ ανά μαθητή/έτος

- 16.164 ευρώ  είναι η μέση ετήσια δαπάνη για τη δωδεκαετή φοίτησή τρου σε πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

- 3.571 ευρώ είναι η μέση δαπάνη φοιτητή στα ΑΕΙ

-17.855 ευρώ είναι η μέση δαπάνη για κάθε πτυχιούχο λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι ο μέσος χρόνος αποφοίτησης στα ΑΕΙ είναι πέντ χρόνια.

- 34.019 ευρώ είναι το κόστος για έναν επιστήμονα με βάση τις δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες σε τρεις εκπαιδευτικές βαθμίδες

- 15,3 δισ. μας στοίχισε η φυγή επιστημόνων την περίοδο 2008-2016

Διαβάστε περισσότερα στο thetoc.gr